1712. Saartje Tadema is zeven jaar als haar moeder sterft. Haar vader, meestertimmerman op de werf van de Verenigde Oostindische Compagnie te Amsterdam, was al eerder door een ongeluk om het leven gekomen. Samen met haar broer komt ze terecht in het Burgerweeshuis aan de Kalverstraat. Saartje is een vroegwijs kind, intelligent en leergierig. Op school krijgt ze nauwelijks de mogelijkheid om iets anders te leren dan lezen en schrijven, maar interessante boeken zijn er niet. Keer op keer wordt haar verteld dat weeskinderen vooral dankbaar en gehoorzaam moeten zijn, en dat zijn niet bepaald Saartjes sterke kanten: men vindt haar een trots, hoogmoedig kind. Zo worstelt ze zich door een aantal moeilijke jaren heen, reikhalzend uitziend naar het moment dat ze het weeshuis kan verlaten. Als ze even weg mag voor een boodschap, grijpt ze haar kans: ze weet een baantje als dienstmeisje te versieren in de 'Herberg-op-het-IJ', een stadsherberg waar veel varensvolk komt en waar een heleboel te beleven is. Maar een vrije, zelfstandige vrouw is ze nog steeds niet.