«شناخت و سنجش مارکسیسم»، تداوم خودافشاگری طبری در پهنه نظری بود که وی با قلم نقاد خود و با اتکاء به دانش مارکسیستی اش و با پشتوانه قریب به نیم قرن فعالیت های نظری در تمامی عرصه های مارکسیسم، آن تالیف کرد.
فهرست : سه ایدئولوژی راهنما در تمدن غرب / بنیان گذاران مارکسیسم / منابع مارکسیسم / مدافعان مارکسیسم / دسمنان مارکسیسم / جزئ فلسفی مارکسیسم / ماتریالیسم دیالکتیک / جز اقتصادی مارکسیسم / جز اجتماعی مارکسیم / نگاهی به مهمترین آثار مارکس و انگلس / لنین و لنینیسم / دولت و انقلاب / اولین حکومت مارکسیستی در عمل و ...

طبری در «پیشگفتار» كارنامه ماركسیسم را در ایران چنین جمع‌بندی می‌كند: ماركسیست‌های ایرانی با قبول یك ایدئولوژی الحادی و نفی اصالت شرقی و اسلامی، راه بیگانگی از جامعه ایران در پیش گرفتند و برنامه عمل آنها، برخلاف آنچه كه می‌پنداشتند در راه بهبود جامعه ایران نبود، عمل آنها تبعیت از سیاست روزانه دولت شوروی بود. در جنبش گیلان، مبارزه آنها علیه میرزاكوچك‌خان بود. در جریان رسیدن رضاخان به سلطنت، مبارزه آنها علیه آیت‌الله شهید سیدحسن مدرس بود. در جریان دسایس امریكا و انگلیس برای غارت نفت ایران مبارزه آنها تلاش برای بدست آوردن امتیاز نفت شمال برای شوروی بود.

بعدها مبارزه آنها در خدمت به تجزیه‌طلبان آذربایجان و كردستان و تقویت سیاست خائنانه قوام‌السلطنه مصروف شد. سپس مبارزه آنها، در دوران جنبش وسیع ملی مردم ایران، علیه ملی كردن صنایع نفت متوجه گردید. در دوران سیطره و دیكتاتوری محمدرضا پهلوی، اعضا حزب توده عملاً هیچ‌كاری نكردند و در جریان انقلاب اسلامی خواستند از پیروزی جنبش استفاده كنند و سرانجام این جنبش را از درون منفجر گردانند. امری كه سرانجام به شكستی فاحش و پایانی ناخجسته منجر شد.

آری، این است خلاصه عملكرد كمونیست‌های ایرانی، یعنی گوشه‌ای از انحرافات و كژروی‌ها و نارسایی آنان طی بیش از شصت سال به اصطلاح مبارزه.